Somda

Bij het Spoornieuwslees ik :

Spoorbeheerder ProRail, netbeheerders Stedin en TenneT en de gemeente Utrecht zijn gestart met een samenwerking om netcongestie te verminderen. Langs het spoor bij bedrijventerrein Lage Weide wordt een installatie geplaatst die op piekmomenten tijdelijk extra stroom kan leveren aan het openbare net.

Door een gasgenerator aan het systeem van ProRail worden de spoorkabels en aansluitvelden beter benut. Het gaat om een technische proef...

Ik snap als MT electro r niks van dit bericht,,,

Gaat Prorail stroom leveren aan het openbare net door ca 1800V op de uitgangsspanning te zetten met een gas generator en via het OS op het openbare net?

Graag uitleg van iemand die het wel snapt...

Groeten ,

Peter

Ik gok dat je dit bericht bedoeld: www.treinenweb.nl

Het klinkt alsof de onderstations stroom terug aan het net leveren. Ofwel wordt er op gas direct 10kV geproduceerd, die via de aansluiting van ProRail het net in gaat, of er wordt een wisselspanning geproduceerd die door de transformator in het onderstation omhooggebracht wordt naar 10kV.

Ik mis even het innovatieve hieraan. Het is nog nooit gedaan om een gasgenerator aan een Prorail onderstation te koppelen, maar innovatief is het in geen enkele wijze want gasgenerators als piek backup zijn er overal in het land. Bijvoorbeeld tuinders met hun WKK systemen. Die gebruiken dan zelfs de uitstoot van hun gasgenerator nog om nuttige dingen mee te doen.

Bedrijven zullen alles wat deels nieuw is innovatie noemen.

Het is technisch misschien ook niet bijzonder spannend, maar er moet wel een hoop geregeld worden. ProRail heeft normaal gesproken geen contract met de netbeheerder waarmee ze mogen terugleveren, dus die zullen ze af moeten sluiten. Daarnaast moet er waarschijnlijk een systeem komen zodat de generator alleen aan mag als de netbeheerder er werkelijk om vraagt. Het moet op papier komen welke partij waar juridisch verantwoordelijk voor is. ProRail moet vermoedelijk betaald worden.

Gewoon het regelen van dit alles zou je ook "innovatie" kunnen noemen.

Dit is even er vanuit gaande dat het inderdaad een generator op de 10kV-zijde van ProRail's onderstation betreft, wat mij ook het meest logisch lijkt.

Aangezien deze gasgenerator aan de ProRail zijde aan het net wordt gekoppeld, komt het er eigenlijk op neer dat de treinen op gas gaan rijden en de capaciteit die ProRail op dat moment niet afneemt voor de huizen en industrie in de buurt kan worden gebruikt.

Want stroom in 2 richtingen tegelijk door dezelfde kabel transporteren zou pas echt een innovatie zijn.

Dus de NS kan stoppen met de reclame dat alle treinen op groene stroom rijden...

Quote
treinhobby (05-06-2026 09:43:30):

---

Aangezien deze gasgenerator aan de ProRail zijde aan het net wordt gekoppeld, komt het er eigenlijk op neer dat de treinen op gas gaan rijden en de capaciteit die ProRail op dat moment niet afneemt voor de huizen en industrie in de buurt kan worden gebruikt.

Want stroom in 2 richtingen tegelijk door dezelfde kabel transporteren zou pas echt een innovatie zijn.

Dus de NS kan stoppen met de reclame dat alle treinen op groene stroom rijden...

---

Nee zo werkt dat niet natuurlijk. Dan zou niemand thuis kunnen claimen dat ze groene stroom hebben. Je moet het zien als een groot vat met water. NS neemt een bepaalde hoeveelheid gWh af bij een windstroomleverancier. Deze 'pompt' dus een bepaalde hoeveelheid in dat vat. NS neemt dat weer af. Wat overblijft is 'grijze stroom'

Quote
mdeen (05-06-2026 07:21:38):

---

Ik mis even het innovatieve hieraan. Het is nog nooit gedaan om een gasgenerator aan een Prorail onderstation te koppelen, maar innovatief is het in geen enkele wijze want gasgenerators als piek backup zijn er overal in het land. Bijvoorbeeld tuinders met hun WKK systemen. Die gebruiken dan zelfs de uitstoot van hun gasgenerator nog om nuttige dingen mee te doen.

---

Volgens mij zou het nieuw zijn als prorail terug gaat leveren aan het openbare net, want dan ben je een energie producent en daar zijn allerlei regels aan verbonden.

Quote
koekje (05-06-2026 09:46:01):

---

Nee zo werkt dat niet natuurlijk. Dan zou niemand thuis kunnen claimen dat ze groene stroom hebben. Je moet het zien als een groot vat met water. NS neemt een bepaalde hoeveelheid gWh af bij een windstroomleverancier. Deze 'pompt' dus een bepaalde hoeveelheid in dat vat. NS neemt dat weer af. Wat overblijft is 'grijze stroom'

---

Zolang er natuurwetten zijn en elektriciteit de weg van de minste weerstand neemt, werkt het in de praktijk wel zo. Net zoals dat de stroom altijd maar 1 kant op kan gaan.

Alleen dat wij mensen het onderling anders hebben afgesproken en het financieel regelen met inkoop van groene stroom en verkoop van grijze stroom is wat anders.

Eigenlijk wordt Prorail dus een gewone stroom leverancier ,die op verzoek of afspraak stroom gaat leveren.

Heeft niks met treinen te maken.

Eens kijken wat de mensen van het Hoogspanningsnet forum hier van denken,

Gr , Peter

Quote
treinhobby (05-06-2026 11:47:52):

---

Quote
koekje (05-06-2026 09:46:01):

---

Nee zo werkt dat niet natuurlijk. Dan zou niemand thuis kunnen claimen dat ze groene stroom hebben. Je moet het zien als een groot vat met water. NS neemt een bepaalde hoeveelheid gWh af bij een windstroomleverancier. Deze 'pompt' dus een bepaalde hoeveelheid in dat vat. NS neemt dat weer af. Wat overblijft is 'grijze stroom'

---

Zolang er natuurwetten zijn en elektriciteit de weg van de minste weerstand neemt, werkt het in de praktijk wel zo. Net zoals dat de stroom altijd maar 1 kant op kan gaan.

Alleen dat wij mensen het onderling anders hebben afgesproken en het financieel regelen met inkoop van groene stroom en verkoop van grijze stroom is wat anders.

---

Maar dan kun je nu al niet zeggen dat NS alleen op groene stroom rijdt, want de stroommix is eigenlijk nooit 100% groen. Of Prorail dan wel of niet met gas elektriciteit teruglevert doet daar niets aan af.

Dus laten we het er maar gewoon op houden dat wat wij hebben afgesproken met CVO's dat dat aangeeft of het groene stroom is of niet.

Wat Groene stroom is, is gewoon vastgelegd als definitie, het heeft niet zoveel nut om hier op Somda ineens daar wat anders onder te gaan verstaan ;)

Quote
thom (04-06-2026 21:28:42):

---

Ik gok dat je dit bericht bedoeld: www.treinenweb.nl

---

En dat bericht lijkt weer een vervolg op dit bericht uit 2025: www.prorail.nl

Groene stroom,ja mooie term,maar wie kan bewijzen dat wat je in je huishouden verbruikt,ook werkelijk enkel 'groene stroom' is als je zo'n contract voor groene stroom hebt afgesloten ??
Verder is het zo groen niet vind ik persoonlijk,als je leest wat t kost om een windturbine te bouwen,wat de afschrijving er van is en dat men niet weet waar ze o.a. met 'versleten' turbine bladen heen moeten omdat niemand van de afvalverwerkers er tot zover zn vingers aan wil branden,vanwege de gebruikte materialen en de omvang van die dingen.

Dan vind ik persoonlijk de term groen een beetje overdreven ;-)

Dat werkt met certificaten zoals eerder al uitgelegd hier.

En in jouw wereld hebben kolencentrales zeker geen afschrijving?

Quote
mren (05-06-2026 16:35:15):

---

Dat werkt met certificaten zoals eerder al uitgelegd hier.

---

Klopt, zie ook dit filmpje van Lubach waar de certificaten handel wordt uitgelegd.

Uiteindelijk rijden we mischien nog steeds op kolen rond, en staat die windmolen ergens in Verweggistan te draaien.

Nadeel van stroom is dat het heel moeilijk is en heel erg duur om op te slaan. Nadeel 2 van stroom is dat stroom wat geleverd wordt aan het net, gelijk gebruikt moet worden. Nadeel 3 is dat tussen 11.00 en 15.00 te veel groene stroom wordt gewonnen, terwijl tussen 16:00 en 19:00 te veel stroom verbruikt wordt, waardoor op dat moment gas en kolencentrales nodig zijn om de tekorten aan te vullen, tevens zit ook dan de stroomdraden overvol.

Kennelijk mis ik iets. Is het rendement hoger als je de gasgenerator aan de apparatuur van ProRail koppelt dan aan de Tennet-stations? En waarom zouden de 'overvolle' kabels in het net Tennet c.s. ontzien worden door gebruik te maken van het ProRail-leidingnet? Ergens gaat die stroom toch weer het overvolle net op?

Het hoogspanningsnet van Tennet wordt ontlast, als ProRail stroom produceert en aan het middenspanningsnet (van Stedin?) levert. Tennet hoeft dan minder te leveren.

De stroom gaat inderdaad naar het net van regionale netbeheerder Stedin. Zie ook het bericht van ProRail

Quote
mren (05-06-2026 16:35:15):

---

En in jouw wereld hebben kolencentrales zeker geen afschrijving?

---

Natuurlijk is ook daar afschrijving,maar dingen waar kolencentrales van gebouwd zijn,kunnen bij slijtage wel geheel worden gerecycled,en daarin zit een "klein verschil" met windmolens.
Al heb je 100 kolencentrales,die onderdelen kunnen wanneer nodig in een redelijk afzienbare tijd zo weer iets anders worden,en het vervangen van versleten dingen zal ( denk ik) ook iets sneller en makkelijker zijn dan bij een windmolen.

Overigens een gekke vraag,als het spoor stroom kan leveren aan een energie beheerder,is het dan ook een optie om teveel gecreerde "groene stroom" te leveren aan het spoor ?
Dan gooi je geen teveel geproduceerde stroom weg.

Quote
martijn (06-06-2026 07:09:55):

---

De stroom gaat inderdaad naar het net van regionale netbeheerder Stedin. Zie ook het bericht van ProRail

---

Dus Tennet wordt ontlast. En hoewel Stedin zelf ook aangeeft steeds vaker last te hebben van haar overvolle kabels, helpen de ProRail-kabels om dichter bij de afnemer het net te voeden.

En dan wordt een gasleiding van Stedin (netbeheerder in regio Utrecht) naar een ProRail EV-punt benut om datzelfde Stedin van stroom te voorzien. Zie ik dat zo goed?

Ik zie niet in wat er niet kan worden gerecycled aan windmolens. En ik snap wel dat sommige delen van kolencentrales niet kunnen worden gerecycled: je zult eerst iets moeten doen om roet en verbrandingsresten weg te krijgen, waarvan de meeste beter niet kunnen worden aangeraakt of ingeademd.

Daarnaast: stroom maken of gebruiken kun je goed vergelijken met water aanvoeren en afvoeren. Door toe te voegen neemt de waterdruk toe, door af te voeren neemt de druk af. Bij stroomverbruik neemt de spanning af, waarna productie wordt bijgeschakeld, en bij minder verbruik wordt en spanningtoename wordt er productie afgeschakeld. Dat gebeurt niet abrupt maar geleidelijk. Totaal geen probleem; veel elektrisch spul doet het minder goed op een te lage spanning en gaat stuk door een veel te hoge spanning. Er gebeurt zelden iets geks, want dat hebben we goed onder de knie.

EN LET OP: vergelijken kan altijd maar de techniek erachter verschilt uiteraard.

Maar we dwalen af; terug maar naar het onderwerp.

Quote
sjoerd (06-06-2026 13:41:46):

---

Ik zie niet in wat er niet kan worden gerecycled aan windmolens.

---

Het gaat vaak om de compositien wieken. De mast is van staal, en dat is wel gewoon te recyclen. Voor de rest heb je een betonnen fundering, en de machines binnen, die vooral van metalen zullen zijn.

Van kolencentrales is het natuurlijk ook zo dat al het beton niet te hergebruiken is. Hooguit als puin voor de fundering van een nieuwe weg. En nog veel belangrijker: alle tientallen miljoenen tonnen kool die verbrand worden over de levensduur van de centrale. Die kan je geen 2e keer weer gebruiken ;)

De wetenschap staat niet stil. Ik leen even de volgende passage van Hogeschool Windesheim (what's in a name?): Het lectoraat Kunststoftechnologie ontwikkelde een methode die zich richt zich op hergebruik van composieten, zonder de sterke eigenschappen van het materiaal te verliezen. Met deze methode wordt afgedankt composiet verkleind tot stevige vlokken, die vervolgens worden ingezet als versterking in nieuwe composietproducten. Door deze vlokken in verse hars te verwerken ontstaat opnieuw een volwaardig en robuust materiaal. Hiermee ga je van oud composiet naar nieuw composiet, zonder verlies van kwaliteit.

Terug maar naar het ondeerwerp van dit draadje.

Quote
phantom (06-06-2026 10:45:56):

---

Overigens een gekke vraag,als het spoor stroom kan leveren aan een energie beheerder,is het dan ook een optie om teveel gecreerde 'groene stroom' te leveren aan het spoor ?
Dan gooi je geen teveel geproduceerde stroom weg.

---

Hoe zou je "te veel gecreëerde stroom" opslaan bij "het spoor"? Of stroom "weggooien"? Volgens mij is het redelijk voor de handliggend dat vraag en aanbod altijd in evenwicht moeten zijn (zie ook de gevolgen van bijvoorbeeld de black-out in Spanje vorig jaar als dat evenwicht er niet is). Enkele manieren om electriciteit te bufferen zijn batterijen, condensatoren, vliegwielen of inzetten om water in een stuwmeer te pompen.

Overigens wordt ook beton hergbruikt door dit te verpulveren,

Citaat: Afhankelijk van het soort project en de staat van het materiaal, zijn er drie hoofdvormen van hergebruik:

• Direct hergebruik (oogsten van elementen): Hele betonelementen, zoals prefab kolommen, balken of wanden, worden voorzichtig gedemonteerd en direct in een nieuw bouwproject ingezet. Dit levert de grootste CO2-besparing op, omdat er geen energie nodig is voor omsmelting of vergruizing. [1, 2]
• Betongranulaat voor nieuw beton: Betonpuin wordt zorgvuldig gescheiden en gebroken tot granulaat. Dit granulaat (deels of volledig) vervangt primair grind en zand in de betonmortel. [1, 2, 3]
• Fundering en ophoogmateriaal (laagwaardig): Betonpuin wordt gebroken tot mengpuin en dient als stevige onderlaag voor bestrating en wegenbouw. [1, 2]

Slopers liggen onder vergrootglazen, dus zoeken ze een een legale uitweg voor hun afgedankte materialen. Ik weet ook niet alles, maar even zoeken levert al wat op.

Er zijn alleen nog wat onwillige grote bedrijven die stiekem onze leefomgeving belasten en de problemen voor zich uitschuiven. Er wordt echt veel onderzoek gedaan door studenten en hun begeleiders.

Een ander probleem bij recyclen is dat met onze efficiënte en dus goedkope handelsstromen nieuwe materialen vaak goedkoper zijn dan hergebruik, dat zie je met name bij plastics. Dit natuurlijk voor een groot deel veroorzaakt doordat de producten niet betalen voor negatieve externaliteiten als vervuiling.

Om een relatie met vervoer te leggen: dat is ook precies waarom vliegverkeer (te) goedkoop is.